Niepłodność męska to coraz częstszy powód problemów z zajściem w ciążę wśród par, zgłaszających się do specjalistów z zakresu rozrodczości. Jednym z trudniejszych wyzwań w diagnostyce i leczeniu jest azoospermia, czyli brak plemników w nasieniu, co uniemożliwia naturalne zapłodnienie. Jednak nawet w takich przypadkach, współczesna medycyna oferuje rozwiązania, które mogą pomóc mężczyźnie w spełnieniu marzeń o byciu ojcem. Jednym z nich jest mikroskopowa biopsja jądra, która jest precyzyjnym i skutecznym narzędziem umożliwiającym pozyskanie plemników bezpośrednio z jądra. W tym artykule wyjaśnimy, czym jest ta procedura, jaka jest jej skuteczność oraz jakie są wskazania do jej przeprowadzenia.
Diagnostyka niepłodności męskiej – pierwsze kroki
Jednym z pierwszych i podstawowych badań sprawdzających męską płodność jest badanie nasienia (seminogram). To dzięki niemu możemy uzyskać informacje na temat ruchliwości, koncentracji czy morfologii plemników. Co ciekawe, w pojedynczym ejakulacie znajduje się średnio od 100 do 500 milionów plemników, a tylko średnio między 200 a 300 z nich dotrze do komórki jajowej. Przy tak dużych liczbach i mikroskopijnych rozmiarach konieczna jest zaawansowana i precyzyjna diagnostyka.
Jeśli w podstawowym badaniu zostanie wykryta krypto- lub azoospermia, czyli bardzo niewielka liczba lub całkowity brak plemników w nasieniu partnera, konieczna jest dalsza diagnostyka, m.in. ocena drożności dróg wyprowadzających nasienie, sprawdzenie, czy w jądrach zachodzi proces spermatogenezy (produkcji plemników), oraz rozważenie zabiegu biopsji jądra przeprowadzanego metodą TESE w celu pozyskania plemników bezpośrednio z jądra.
Jak przebiega pozyskiwanie plemników w niepłodności?
Pozyskiwanie plemników bezpośrednio z jądra pacjenta przy pomocy biopsji otwartej (zabieg o charakterze mikrochirurgicznym) to innowacyjna i jedna z najbardziej zaawansowanych metod w leczeniu niepłodności, jaką współcześnie oferuje medycyna wspomaganego rozrodu. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym i polega na uwidocznieniu tkanek jądra w dużym powiększeniu, co z kolei pozwala na zlokalizowanie w jądrach ognisk wytwarzania plemników oraz miejsc produkcji plemników w kanalikach.
Dostęp do jądra uzyskuje się poprzez wykonanie nacięcia, dzięki czemu można precyzyjnie ocenić miejsca produkcji plemników i wybrać najbardziej rokujące fragmenty tkanki. W czasie procedury dochodzi do pobrania plemników z jąder, co daje szansę na ich wykorzystanie do zapłodnienia pozaustrojowego (IVF). Bezpośrednie dotarcie do ognisk produkcji plemników zwiększa prawdopodobieństwo uzyskania materiału zdolnego do zapłodnienia i stanowi przełomową szansę dla wielu par zmagających się z niepłodnością.
W jakich sytuacjach wykonuje się biopsję? Rekomendacje dla mTESE
Otwartą biopsję jądra pod mikroskopem wykonuje się u mężczyzn, u których:
- w badaniu nasienia wykryto niewielką liczbę plemników lub ich brak,
- inne badania diagnostyczne nie pozwalają na wskazanie wyraźnej i jednoznacznej przyczyny niepłodności męskiej,
- występuje podejrzenie niedrożności nasieniowodów – pozwala ona na zdiagnozowanie tego problemu,
- zachodzi konieczność oddania nasienia do zapłodnienia IVF lub inseminacji, a u partnera była wcześniej wykonana wazektomia,
- występuje podejrzenie nowotworu jądra – w celu zabezpieczenia płodności (oncofertility),
- występuje wrodzony brak nasieniowodów lub pierwotna niewydolność jąder. Pobrany materiał może być od razu wykorzystany do zapłodnienia pozaustrojowego lub przechowywany poprzez zamrożenie.
Przełom w leczeniu męskiej niepłodności – skuteczność microTESE
Najnowsze obserwacje specjalistów pokazują, że nawet u 80% mężczyzn z diagnozą azoospermii (brak plemników w nasieniu) można zidentyfikować w jądrach obszary, w których wciąż dochodzi do produkcji plemników (spermatogenezy). Dzięki biopsji jądra, przeprowadzanej w ramach zaawansowanej metody micro TESE, możliwe jest skuteczne ich wyodrębnienie i pobranie do zapłodnienia metodą in vitro. Ta precyzyjna, otwarta biopsja jądra pod mikroskopem to szansa dla wielu par borykających się z problemami z zajściem w ciążę, w których główną rolę odgrywa czynnik męski. To zaawansowana procedura, która pomaga wyizolować nasienie nawet w przypadku braku plemników w nasieniu, przybliżając pary do spełnienia marzeń o rodzicielstwie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy microTESE daje szansę na ojcostwo przy całkowitym braku plemników w nasieniu?
Tak. U wielu mężczyzn z azoospermią w jądrach nadal występują ogniska produkcji plemników, które można odnaleźć i pobrać dzięki metodzie microTESE.
Czym microTESE różni się od klasycznej biopsji jądra (TESE)?
MicroTESE jest zabiegiem wykonywanym w dużym powiększeniu mikroskopowym, co pozwala precyzyjnie zlokalizować miejsca spermatogenezy i zwiększa skuteczność przy mniejszym uszkodzeniu tkanki jądra.
Czy plemniki pobrane metodą microTESE można wykorzystać do in vitro?
Tak. Plemniki uzyskane podczas microTESE są wykorzystywane do zapłodnienia pozaustrojowego metodą ICSI lub mogą zostać zamrożone do wykorzystania w przyszłości.
Czy microTESE jest zabiegiem wykonywanym u każdego mężczyzny z niepłodnością?
Nie. Zabieg jest zarezerwowany głównie dla mężczyzn z azoospermią lub bardzo ciężkimi zaburzeniami spermatogenezy, po wcześniejszej pełnej diagnostyce.
Jakie są szanse powodzenia microTESE?
Skuteczność zależy od przyczyny niepłodności, ale u znacznej części mężczyzn z azoospermią możliwe jest odnalezienie plemników zdolnych do zapłodnienia.