Nawracające poronienia – czym są i kiedy się o nich mówi
Jakie znamy objawy poronień?
W przypadku ciąż biochemicznych, zdarza się że pacjentki nie wiedzą, że doszło do ciąży i jej utraty. Jednak, gdy ciąża jest już bardziej zaawansowana, a kobieta ma jej świadomość, najczęściej poronieniu towarzyszą już konkretne symptomy. Zazwyczaj objawem poronienia jest krwawienie z dróg rodnych, któremu może towarzyszyć ból podbrzusza, parcie na mocz, skurcze macicy czy nagłe ustąpienie objawów ciąży (np. nudności, tkliwości piersi). W przypadku poronienia zatrzymanego (czyli takiego, gdy zarodek lub płód pozostaną w macicy) często nie występują żadne objawy poronienia, a rozpoznanie stawiane jest podczas badania USG, gdy nie stwierdza się czynności serca zarodka. Objawy poronienia mogą więc być różnorodne i zależą od etapu ciąży oraz jej przebiegu.
Nawracające poronienia a problemy z zajściem w ciążę
Najczęstsze przyczyny nawracających poronień
W przypadku nawracających poronień, szczególną uwagę zwraca się na czynniki genetyczne. Wśród nich najczęściej diagnozowane są translokacje chromosomowe (np. translokacja zrównoważona w chromosomach), których nosicielami mogą być zarówno kobieta, jak i mężczyzna. Tego rodzaju zaburzenia genetyczne nie powodują u potencjalnych rodziców choroby ani objawów, ale uniemożliwiają prawidłowy rozwój zarodka. Zmiany te mogą powodować nieprawidłowości w materiale genetycznym, prowadzące do obumarcia ciąży.
W diagnostyce genetycznej istotne są badania takie jak kariotyp, a także analiza materiału genetycznego z poronionego płodu (o ile możliwe było pobranie próbki). W niektórych przypadkach wskazane jest także wykonanie nowoczesnych badań genetycznych, takich jak PANDA (weryfikujących nosicielstwo najczęstszych mutacji i chorób) czy szczegółowych badań molekularnych, np. pod kątem mutacji MTHFR lub czynnika V Leiden.
Jak układ odpornościowy wpływa na implantację ciąży?
W niektórych sytuacjach przyczyną nawracających poronień mogą być zaburzenia działania układu odpornościowego.
W przypadku nieprawidłowości immunologicznych, wskazuje się na rolę takich czynników jak:
- zespół antyfosfolipidowy (APS) – powodujący tworzenie się zakrzepów w łożysku,
- obecność przeciwciał przeciwjądrowych,
- nieprawidłowa odpowiedź komórek NK (natural killers),
- niezdolność do tolerancji immunologicznej zarodka.
Nieprawidłowości w zakresie krzepnięcia krwi, takie jak choroba wrodzona lub nabyta trombofilii, zwiększają ryzyko mikrozatorowości w obrębie łożyska, co może prowadzić do jego niewydolności i utraty ciąży. W diagnostyce uwzględnia się badanie w kierunku mutacji czynnika V Leiden, protrombiny, obecność przeciwciał antyfosfolipidowych oraz czynników krzepnięcia (ryzyko zakrzepicy).
Nieprawidłowości w gospodarce hormonalnej mogą być przyczyną poronień nawykowych. Należą do nich przede wszystkim:
- niedobór progesteronu i niewydolność fazy lutealnej,
- choroby tarczycy, zarówno niedoczynność, jak i nadczynność,
- hiperprolaktynemia, która może hamować owulację,
- zespół policystycznych jajników (PCOS), który może zwiększać ryzyko nieprawidłowej implantacji zarodka.
W przypadku podejrzenia zaburzeń hormonalnych należy wykonać badania hormonalne, m.in. TSH, FT3, FT4, prolaktynę i progesteron w drugiej fazie cyklu.
Na zdolność do utrzymania ciąży ma wpływ także anatomia samej macicy oraz ewentualne zmiany, które mogą występować w jej obrębie. Wady w budowie narządu rodnego, takie jak:
- przegroda macicy,
- dwurożność,
czy też nieprawidłowości, takie jak:
- zrosty wewnątrzmaciczne,
- polipy w jamie macicy,
mogą powodować utrudnienia w zagnieżdżeniu zarodka oraz prawidłowym rozwoju ciąży. W badaniu USG często możliwe jest zidentyfikowanie problemów tego rodzaju, jednak w wielu przypadkach konieczne jest pogłębienie diagnostyki i wykonanie histeroskopii.
Przewlekłe stany zapalne w obrębie dróg rodnych, zakażenia bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze stwarzają środowisko, w którym utrzymanie ciąży jest znacznie trudniejsze i mogą zwiększać ryzyko poronienia. Warto też wspomnieć o wpływie innych chorób oraz czynników, związanych ze środowiskiem i stylem życia. Należą do nich m.in.:
- cukrzyca, szczególnie niewyrównana,
- zaburzenia metaboliczna,
- narażenie na czynniki toksyczne,
- palenie tytoniu, alkohol i narkotyki,
- silny stres i brak wsparcia psychicznego.
Diagnostyka nawracających poronień – jakie badania wykonać
Leczenie nawracających poronień
Leczenie zawsze zależy od przyczyny poronień. Może obejmować:
- terapie hormonalne,
- leki przeciwzakrzepowe (heparyna, aspiryna),
- zabieg chirurgiczny (korekta wad macicy, usunięcie polipa czy zrostów),
- metody wspomaganego rozrodu, w tym in vitro,
- diagnostykę preimplantacyjną zarodków, w przypadku podejrzenia problemów natury genetycznej.
Wsparcie psychologa w Artvimed
U par, których dotyka problem nawracających poronień, niezwykle pomocne jest wsparcie psychologa, który wspiera w pokonywaniu kolejnych trudności, etapów diagnostyki i leczenia, a także oswajaniu lęku, który może wiązać się z kolejną ciążą.
FAQ
Tak, nawet po kilku poronieniach większość par ma szansę na urodzenie zdrowego dziecka, zwłaszcza po stwierdzeniu przyczyny i wdrożeniu leczenia.
Już po drugim poronieniu z rzędu warto rozpocząć diagnostykę.
Badania genetyczne zawsze powinny być zalecone przez lekarza w odniesieniu do indywidualnej historii pary. Można jednak powiedzieć, że podstawowym badaniem genetycznym, zalecanym najczęściej w przypadku poronień jest badanie kariotypu u obojga partnerów.
Tak, przewlekłe stany zapalne (np. przewlekłe zapalenie endometrium) mogą wpływać na implantację zarodka i rozwój łożyska.
Pośrednio jest to możliwe. Silny stres wpływa na nasz organizm, w tym na układ hormonalny i immunologiczny, co może zwiększać ryzyko poronień.
Tak, przyczyna poronień może leżeć zarówno po stronie partnerki, jak i partnera. Nosicielstwo translokacji czy innych zmian genetycznych, a także problem nieprawidłowej fragmentacji DNA plemników może dotyczyć mężczyzny.
Leczenie zawsze zależy od przyczyny i może obejmować m.in. leczenie hormonalne, chirurgiczne, farmakologiczne lub metody rozrodu wspomaganego (np. in vitro).
Moment powrotu do starań zależy od tego, jak przebiegało poronienie, czy zakończyło się samoistnie czy wymagało interwencji medycznej. W przypadku poronień samoistnych i całkowitego oczyszczenia macicy, zazwyczaj można powrócić do starań po 2-3 cyklach miesiączkowych, jeśli stan zdrowia pacjentki na to pozwala i zakończono diagnostykę.
