Adenomioza – przyczyna wielu kobiecych problemów. Poznaj jej objawy, metody diagnostyki, związek z płodnością i sposoby leczenia.
Adenomioza to schorzenie ginekologiczne, które może znacząco wpływać na zdrowie i jakość życia kobiety. W ostatnich latach znacząco podniosła się świadomość tej jednostki chorobowej, jednak wciąż przez wiele osób jest ona mylona ze swoją „siostrzaną” chorobą – endometriozą. Na czym więc polega adenomioza, jakie są jej objawy, metody diagnostyki i dostępne opcje leczenia? Odpowiedzi znajdziesz w artykule.
Czym jest adenomioza macicy?
Adenomioza to stan, w którym tkanka endometrium, czyli błony śluzowej wyścielającej wnętrze macicy, wrasta w jej warstwę mięśniową, zwaną myometrium. Prowadzi to do powiększenia i zniekształcenia macicy, co może powodować zróżnicowane objawy kliniczne.
Adenomioza – przyczyny i czynniki ryzyka choroby
Dokładne przyczyny adenomiozy nie są w pełni poznane, jednak istnieje kilka teorii na ten temat:
● Teoria inwazji sugeruje, że na skutek uszkodzenia granicy między endometrium a myometrium, np. podczas zabiegów chirurgicznych, takich jak cesarskie cięcie czy łyżeczkowanie macicy, możliwe jest wrastanie komórek endometrium w mięśniówkę macicy.
● Teoria rozwojowa zakłada, że adenomioza może wynikać z wad rozwojowych macicy, gdzie komórki endometrium są obecne w myometrium od urodzenia.
● Teoria zapalna wskazuje na przewlekłe stany zapalne w obrębie macicy jako czynnik sprzyjający przenikaniu endometrium do myometrium.
Dodatkowo, czynniki takie jak wiek (najczęściej kobiety po 40. roku życia), liczba przebytych ciąż oraz wysoki poziom estrogenów mogą zwiększać ryzyko rozwoju adenomiozy.
Adenomioza i endometrioza – czy to to samo? Co je łączy, a co różni?
Adenomioza i endometrioza mogą współistnieć, czyli występować u jednej pacjentki, jednak należy podkreślić, że to dwa odrębne schorzenia. Można powiedzieć, że łączą je podobne objawy oraz fakt, że o istocie choroby świadczy nieprawidłowe rozmieszczenia tkanki endometrium. Różnica między nimi opiera się jednak na tym, w jakim miejscu znajduje się nieprawidłowa tkanka endometrium. W przypadku adenomiozy jest to wnętrze mięśniówki macicy (myometrium), a w przypadku endometriozy – tkanka występuje poza macicą, np. w jajnikach, jajowodach czy otrzewnej
Adenomioza – objawy
Objawy adenomiozy mogą być różnorodne, ale najczęściej obejmują:
● długie i obfite krwawienia miesiączkowe,
● bolesne miesiączki, często nasilające się z wiekiem,
● tępy, pulsujący ból w podbrzuszu, który może występować również poza menstruacją,
● ból podczas współżycia (dyspareunia),
● powiększenie macicy.
Warto jednak zauważyć, że niektóre kobiety z adenomiozą mogą nie odczuwać żadnych objawów, co utrudnia diagnostykę choroby.
Diagnostyka adenomiozy
Rozpoznanie adenomiozy opiera się na:
● wywiadzie lekarskim, obejmującym omówienie objawów i historii medycznej pacjentki;
● badaniach obrazowych, przede wszystkim USG ginekologicznym, które może ujawnić charakterystyczne zmiany w strukturze myometrium, takie jak niejednorodność echogeniczna czy obecność torbieli. Czasami wykonuje się także rezonans magnetyczny (MRI), które pozwala na dokładną ocenę zmian w macicy;
● badaniach endoskopowych – histeroskopia, rzadziej laparoskopia, które pozwalają uwidocznić wnętrze macicy i ocenić, na jakim etapie znajdują się zmiany we wnętrzu jamy macicy.
Ostateczne i jednoznaczne potwierdzenie diagnozy często następuje po histerektomii i badaniu histopatologicznym usuniętej macicy, ale nie jest to rutynowa procedura diagnostyczna.
Leczenie adenomiozy
Wybór odpowiedniej metody leczenia adenomiozy zależy od stopnia zaawansowania choroby, nasilenia objawów oraz planów prokreacyjnych pacjentki.
Leczenie farmakologiczne ma na celu złagodzenie objawów adenomiozy i ograniczenie postępu choroby. Obejmuje najczęściej:
● leki przeciwbólowe (NLPZ) – niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen czy ketoprofen, pomagające w redukcji bólu menstruacyjnego i stanów zapalnych;
● hormonalną terapię antykoncepcyjną – stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, plastrów, wkładek wewnątrzmacicznych z lewonorgestrelem, lub implantów hormonalnych pomagające regulować cykl miesiączkowy i zmniejszać krwawienia;
● analogi gonadoliberyny (GnRH) – leki te wywołują „sztuczną menopauzę” i zmniejszają poziom estrogenów, co może prowadzić do złagodzenia objawów adenomiozy. Jednak ze względu na liczne skutki uboczne (np. uderzenia gorąca, ryzyko osteoporozy) terapia ta jest stosowana krótkoterminowo.
W przypadkach, gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi ulgi, można rozważyć interwencję chirurgiczną.
● Ablacja endometrium – procedura usuwania błony śluzowej macicy, stosowana w celu ograniczenia nadmiernych krwawień miesiączkowych. Jest skuteczna głównie u kobiet, które nie planują już ciąży.
● Embolizacja tętnic macicznych (UAE) – polega na zamykaniu naczyń krwionośnych doprowadzających krew do zmienionych chorobowo obszarów macicy, co powoduje ich stopniowe obkurczanie się. Zabieg jest mało inwazyjny i pozwala uniknąć histerektomii.
● Histerektomia (usunięcie macicy) – jest to ostateczna metoda leczenia, stosowana u kobiet, u których inne terapie zawiodły. Wskazana głównie u pacjentek, które nie planują już dzieci.
Nieleczona adenomioza – czym grozi?
Brak odpowiedniego leczenia adenomiozy może prowadzić do wielu powikłań zdrowotnych, takich jak:
● przewlekłe bóle miednicy mniejszej – nasilające się dolegliwości bólowe mogą znacząco obniżyć komfort życia;
● anemia – nadmierne i długotrwałe krwawienia miesiączkowe mogą prowadzić do niedokrwistości, objawiającej się osłabieniem, bladością skóry i chronicznym zmęczeniem;
● niepłodność – chociaż adenomioza rzadziej niż endometrioza powoduje problemy z płodnością, to jej zaawansowane formy mogą utrudniać implantację zarodka i zwiększać ryzyko poronień;
● wzrost ryzyka innych schorzeń ginekologicznych – adenomioza może współistnieć z innymi chorobami macicy, takimi jak mięśniaki czy polipy.
Adenomioza a ciąża – czy można zajść w ciążę chorując na adenomiozę?
Adenomioza może utrudniać zajście w ciążę, ale nie oznacza to, że ciąża w jej przypadku jest niemożliwa. Kluczowe znaczenie ma stopień zaawansowania choroby oraz odpowiednie leczenie.
Adenomioza może wpływać na płodność kobiety w dwojaki sposób. Po pierwsze, zmiany w strukturze macicy mogą utrudniać prawidłowe zagnieżdżenie się zarodka. Po drugie, kobiety z adenomiozą mogą być bardziej narażone na wczesne poronienia i powikłania w czasie ciąży, takie jak przedwczesny poród czy niewydolność szyjki macicy.
Jak zwiększyć szansę na ciążę chorując na adenomiozę?
W przypadku znaczących problemów z płodnością, pacjentki mogą skorzystać z pomocy lekarza specjalizującego się w metodach wspomaganego rozrodu, takich jak zapłodnienie in vitro (IVF).
Adenomioza – przyczyna wielu kobiecych problemów, którą warto diagnozować i leczyć
Podsumowując, adenomioza to poważne schorzenie ginekologiczne, które może powodować bolesne miesiączki, obfite krwawienia i problemy z zajściem w ciążę. Chociaż jej przyczyny nie są do końca poznane, dostępne metody diagnostyki i leczenia pozwalają skutecznie kontrolować objawy i poprawić jakość życia pacjentek. Wczesna diagnoza i indywidualnie dobrana terapia są kluczowe dla utrzymania zdrowia oraz płodności.
Jeśli masz objawy sugerujące adenomiozę, warto skonsultować się ze specjalistą w tym zakresie, który dobierze najlepszą metodę leczenia dostosowaną do Twoich potrzeb.
