Co to jest – Niedoczynność jajników
Niedoczynność jajników to stan, w którym występuje deficyt pęcherzyków jajnikowych i w konsekwencji jajniki nie produkują wystarczającej ilości hormonów płciowych – głównie estradiolu i progesteronu, ani nie uwalniają regularnie komórek jajowych. Prowadzi to do zaburzeń miesiączkowania, problemów z owulacją oraz obniżenia płodności.
Zaburzenie to może wystąpić zarówno u młodych kobiet, jak i w późniejszym wieku, a jego przyczyny bywają zróżnicowane. Niedoczynność jajników nie zawsze oznacza całkowitą utratę ich funkcji, ale wymaga diagnostyki i leczenia, aby ograniczyć skutki hormonalne i metaboliczne.
Objawy niedoczynności jajników
Do najczęstszych objawów należą zaburzenia miesiączkowania (skąpe, rzadkie miesiączki lub brak krwawień), uderzenia gorąca, suchość pochwy, spadek libido oraz trudności z zajściem w ciążę. Często występują także zmiany nastroju, problemy ze snem i spadek gęstości kości. Objawy te wynikają głównie z niedoboru estrogenów i są podobne do symptomów obserwowanych w okresie okołomenopauzalnym.
Przyczyny i mechanizmy
Niedoczynność jajników może być spowodowana czynnikami genetycznymi, zaburzeniami autoimmunologicznymi, endometriozą, przebytymi infekcjami, leczeniem onkologicznym (chemioterapia, radioterapia), operacjami w obrębie miednicy czy chorobami endokrynologicznymi. Zdarza się również, że przyczyna pozostaje nieznana. Stan ten bywa określany jako przedwczesne wygasanie czynności jajników, jeśli pojawia się przed 40. rokiem życia.
Diagnostyka i leczenie
Podstawą rozpoznania jest ocena stężeń hormonów we krwi, takich jak FSH, LH i estradiol, a także badania obrazowe narządu rodnego. Leczenie polega zwykle na terapii hormonalnej, która ma na celu uzupełnienie niedoborów i zmniejszenie ryzyka powikłań, np. osteoporozy czy chorób sercowo-naczyniowych. Wczesne wykrycie niedoczynności jajników pozwala lepiej zadbać o zdrowie pacjentki oraz jej możliwości prokreacyjne
