Ciałko żółte (łac. corpus luteum) to tymczasowa struktura hormonalna, która powstaje w jajniku na miejscu pęcherzyka Grafa po owulacji – czyli uwolnieniu komórki jajowej. Jego główną rolą jest produkcja progesteronu, hormonu kluczowego dla przygotowania błony śluzowej macicy (endometrium) do ewentualnej implantacji zarodka. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, ciałko żółte stopniowo zanika, a poziom progesteronu spada, co prowadzi do rozpoczęcia miesiączki.
W Artvimed monitorujemy funkcjonowanie ciałka żółtego w ramach cykli diagnostycznych i wspomagających płodność. Prawidłowa funkcja tej struktury jest istotna dla utrzymania wczesnej ciąży.
Więcej na temat badania owulacji i hormonów znajdziesz na stronie hormonalne badania.
Jak powstaje ciałko żółte?
Ciałko żółte tworzy się z pozostałości pękniętego pęcherzyka jajnikowego po owulacji. Proces ten jest zależny od działania hormonu LH (lutropiny), który najpierw prowadzi do owulacji, następnie stymuluje komórki pęcherzykowe do przekształcenia się w komórki lutealne. Ciałko żółte zaczyna intensywnie produkować progesteron oraz niewielkie ilości estrogenów – to właśnie te hormony przygotowują macicę na ewentualną ciążę.
Jeśli dojdzie do zapłodnienia, ciałko żółte utrzymuje się pod wpływem hormonu hCG (gonadotropiny kosmówkowej), produkowanego przez zarodek.
Jakie funkcje pełni ciałko żółte?
Ciałko żółte odpowiada za:
- utrzymanie wysokiego poziomu progesteronu w fazie lutealnej cyklu,
- przygotowanie endometrium do implantacji zarodka,
zapobieganie przedwczesnej miesiączce, jeśli doszło do zapłodnienia,
- wspieranie wczesnej fazy ciąży do momentu, aż rolę produkcji progesteronu przejmie łożysko (ok. 10. tygodnia ciąży).
Zbyt słabe działanie ciałka żółtego może skutkować tzw. niewydolnością fazy lutealnej, co może utrudniać zajście w ciążę lub prowadzić do jej wczesnej utraty.
Funkcję ciałka żółtego można ocenić poprzez:
- pomiar poziomu progesteronu w drugiej fazie cyklu (najczęściej około 7 dni po owulacji),
- monitoring owulacji i budowy endometrium w badaniu USG,
- obserwację długości cyklu – zbyt krótka faza lutealna (<10 dni) może sugerować zaburzenia.
W przypadku nieprawidłowości możliwe jest włączenie leczenia hormonalnego wspierającego funkcję ciałka żółtego.
