Blastocysta to stadium rozwoju, które osiąga zarodek około 5.–6. dnia po zapłodnieniu. W tym etapie zarodek przyjmuje postać wypełnionego płynem pęcherzyka ( jama blastocysty), z wyraźnie zróżnicowaną strukturą: komórkami rozmieszczonymi bezpośrednio pod osłonką przejrzystą, tworzącymi zewnętrzną warstwę (trofoblast), z których rozwinie się łożysko, oraz wewnętrzną grupą komórek (węzeł zarodkowy), z których powstanie organizm dziecka. Blastocysta jest zdolna do zagnieżdżenia się i rozpoczęcia ciąży. Blastocysta jest ostatnim stadium, które zarodek osiąga w warunkach in vitro, jego kolejne etapy rozwoju przebiegają w organizmie kobiety po zagnieżdzeniu w błonie śluzowej macicy. Zarodki, które nie będą transferowane są zabezpieczane w procedurze kriokonserwacji metodą witryfikacji i są przechowywane do momentu kolejnego transferu ( gdy poprzedni się nie udał, lub gdy para decyduje się na kolejne potomstwo).
W kontekście leczenia niepłodności, blastocysta jest często oceniana pod względem jakości i potencjału rozwojowego. Zarodki, które osiągną stadium blastocysty, uznawane są za bardziej obiecujące pod względem implantacji i dające
potencjał i wybrać te o najlepszych parametrach.
Więcej o etapie rozwoju zarodka i możliwościach diagnostycznych przeczytasz w sekcji badania zarodków.
Jak wygląda blastocysta?
Blastocysta ma około 200 komórek i charakterystyczną budowę:
- trofektoderma – zewnętrzna warstwa komórek biorąca udział w rozwoju łożyska,
- węzeł zarodkowy (ICM) – grupa komórek, z których na dalszych etapach rozwinie się płód,
- jama blastocysty – przestrzeń w blastocyście wypełniona płynem , odgrywa rolę w procesie implantacji blastocysty w macicy, ułatwiając jej wydostanie się z osłonki przejrzystej i kontakt z błoną śluzową macicy.
W laboratorium embriologicznym blastocysty są oceniane zgodnie ze specjalną skalą jakości, która uwzględnia stopień ekspansji oraz ilość komórek tworzących warstwę trofoblastu i węzła zarodkowego.
Dlaczego blastocysta jest ważna?
Rozwój zarodka do stadium blastocysty oznacza, że przeszły one pomyślnie wcześniejsze etapy podziałów komórkowych, wykazując wyższy potencjał rozwojowy, a tym samym dając większe szanse na implantacje.
Blastocysty:
- mają większe szanse na prawidłowe zagnieżdżenie się w endometrium,
- ze względu na wiekszą ilośc komórek tworzących zarodek, lepiej nadają się do oceny genetycznej (np. w badaniu PGT),
umożliwiają dokładniejszy wybór zarodków o największym potencjale rozwojowym.
Dzięki temu transfer blastocysty często daje wyższe prawdopodobieństwo powodzenia ciąży niż transfer zarodków we wcześniejszych stadiach.
Jak oceniana jest jakość blastocysty?
Każdy zarodek w laboratorium podlega szczegółowej ocenie embriologicznej. W przypadku blastocysty bierze się pod uwagę:
- stopień ekspansji – czyli rozmiar i rozprężenie blastocysty,
- jakość węzła zarodkowego (ICM),
- jakość komórek trofektodermy (TE).
W Artvimed stosujemy profesjonalne systemy oceny, które wspierają embriologów w wyborze najkorzystniejszych zarodków do transferu.