Oocyt, czyli komórka jajowa, to żeńska komórka rozrodcza, która powstaje i dojrzewa w jajnikach. Oocyt , podobnie jak plemnik – zawiera połowę materiału genetycznego. W organizmie kobiety powstaje określona liczba oocytów jeszcze w okresie życia płodowego, a ich liczba stale maleje wraz z wiekiem kobiety. W każdym cyklu miesiączkowym, w wyniku działania hormonów, dojrzewa zazwyczaj jeden oocyt,
Jak przebiega rozwój oocytu?
Rozwój oocytu rozpoczyna się już w życiu płodowym kobiety. Wówczas w jajnikach formują się pierwotne komórki jajowe, które przechodzą w tzw. oocyty I rzędu. Te komórki pozostają w stanie uśpienia aż do okresu dojrzewania płciowego. Od momentu pierwszej miesiączki, w każdym cyklu miesiączkowym jeden z oocytów zaczyna dojrzewać w pęcherzyku jajnikowym – to tzw. dominujący pęcherzyk Graafa.
Pod wpływem hormonu luteinizującego (LH) dochodzi do owulacji, czyli pęknięcia pęcherzyka i uwolnienia dojrzałego oocytu – tzw. oocytu II rzędu, który jest gotowy do zapłodnienia.
Oocyt a proces zapłodnienia
Dojrzały do zapłodnienia oocyt (oocyt II rzędu, w stadium metafazy II) zostaje wychwycony przez jajowód, gdzie może dojść do połączenia z plemnikiem. Jeśli do zapłodnienia nie dojdzie w ciągu 12–24 godzin, komórka jajowa obumiera. Po zapłodnieniu przez plemnik oocyt kończy swój ostatni podział mejotyczny i staje się zygotą – pierwszym stadium nowo rozwijającego się zarodka.
Znaczenie jakości oocytów
Jakość oocytów odgrywa kluczową rolę w procesie zapłodnienia i dalszym rozwoju zarodka. Wraz z wiekiem kobiety, spada zarówno liczba, jak i jakość komórek jajowych, co może utrudniać zajście w ciążę i zwiększać ryzyko zaburzeń genetycznych.
Diagnostyka rezerwy jajnikowej, np. poprzez oznaczenie poziomu AMH, pozwala ocenić potencjał jajników do produkcji zdrowych oocytów.
