Co to jest – Hiperprolaktynemia
Hiperprolaktynemia to stan, w którym we krwi występuje podwyższone stężenie prolaktyny – hormonu produkowanego przez przysadkę mózgową. Prolaktyna odpowiada głównie za pobudzanie gruczołów piersiowych do produkcji mleka po porodzie, ale wpływa też na gospodarkę hormonalną i funkcjonowanie układu rozrodczego.
Podwyższona prolaktyna może prowadzić do zaburzeń miesiączkowania, problemów z owulacją oraz trudności z zajściem w ciążę. U mężczyzn również może występować hiperprolaktynemia, objawiając się m.in. spadkiem libido czy problemami z płodnością
Objawy hiperprolaktynemii
Objawy zależą od tego, jak wysokie są stężenia hormonu oraz od płci pacjenta. Najczęściej występują:
- u kobiet: nieregularne lub zanikające miesiączki, brak owulacji, niepłodność, wyciek mleka z piersi niezwiązany z karmieniem (mlekotok), spadek libido;
- u mężczyzn: osłabienie potencji, obniżone libido, bezpłodność, czasami ginekomastia;
- u obu płci: bóle głowy, zaburzenia widzenia (przy obecności gruczolak przysadki), wahania nastroju czy przewlekłe zmęczenie.
Przyczyny podwyższonej prolaktyny
Do najczęstszych przyczyn należą zmiany organiczne w obrębie przysadki (np. prolactinoma – łagodny guz wydzielający prolaktynę), stosowanie niektórych leków, przewlekły stres, choroby tarczycy oraz urazy czy choroby podwzgórza. Hiperprolaktynemia nie zawsze oznacza poważną chorobę, ale wymaga diagnostyki, ponieważ może być objawem zaburzeń wymagających leczenia.
Diagnostyka i leczenie
Rozpoznanie opiera się na badaniu krwi oznaczającym poziom prolaktyny, często wykonywanym kilkukrotnie, aby wykluczyć chwilowe wahania. W zależności od wyników lekarz może zlecić dalsze badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny przysadki. Leczenie polega zazwyczaj na stosowaniu leków obniżających stężenie prolaktyny, a w niektórych przypadkach konieczne bywa leczenie chirurgiczne. Właściwe postępowanie umożliwia przywrócenie prawidłowej gospodarki hormonalnej i poprawę płodności.
