Niepłodność

przewiń w dół

Niepłodność wg. WHO

Światowa Organizacja Zdrowia zdefiniowała niepłodność jako niemożność zajścia w ciążę po 12 miesiącach regularnego współżycia bez stosowania metod zapobiegania ciąży.

Należy pamiętać, że po 35 rż u kobiety rozpoznaje się niepłodność już po 6 m-cach prób. Wiąże się to z drastycznym zmniejszaniem się potencjału reprodukcyjnego wraz z wiekiem kobiety.

Zaleca się, aby niepłodność rozpoznaną po 35 rż kobiety leczyć dużo agresywniej i wcześniej podejmować decyzje o zastosowaniu technik wspomaganego rozrodu. Zwłoka w tym okresie jest niewybaczalnym marnowaniem czasu reprodukcyjnego kobiety i zmniejsza szanse na powodzenie leczenia.

Światowa Organizacja Zdrowia uznaje niepłodność za chorobę społeczną. Wynika to z faktu, że nieleczona choroba ma niezwykle destrukcyjny wpływ na zdrowie i życie społeczne nie tylko dwojga ludzi, ale również ich bliskich.

Niepłodność Żeńska

U kobiety najważniejszym czynnikiem określającym płodność jest wiek. Płodność kobiety zmniejsza się z wiekiem, a proces ten nabiera szczególnego tempa po 35 rż. Kobieta rodzi się z pewna określoną ilością komórek jajowych, których ubywa w trakcie jej życia biologicznego. Tempo to jest zróżnicowane i inne dla każdej kobiety. Ostatnio sugeruje się, że potencjał rozrodczy może być znacząco niższy u kobiet, które miały wykonane w przeszłości zabiegi chirurgiczne na jajnikach.

Najczęstszymi zaburzeniami powodującymi obniżenie płodności kobiety są zaburzenia jajeczkowania. Z reguły wiążą się z zaburzeniem regularności krwawień miesięcznych. Szczególnym przypadkiem jest zespół policystycznych jajników (PCOS), w którym występują rzadkie miesiączki, charakterystyczny obraz jajników w badaniu USG oraz mogą być widoczne objawy podwyższenia stężeń męskich hormonów płciowych (tzw. androgenizacji) – trądzik i nadmierne owłosienie.

Osobną grupę stanowią kobiety z uszkodzeniem jajowodów prowadzącym do ich niedrożności. Najczęściej do uszkodzenia jajowodów dochodzi w wyniku infekcji, po zapaleniu przydatków lub stanów zapalnych w jamie otrzewnej. Typowym przykładem jest niedrożność jajowodów jako skutek rozlanego zapalenia otrzewnej, np. w wyniku zapalenia wyrostka robaczkowego w dzieciństwie. Warto pamiętać, że każda przebyta operacja w zakresie jamy brzusznej zwiększa ryzyko powstania zrostów i w ich następstwie niedrożności jajowodów.

W ostatnich latach wzrasta częstość infekcji dróg rodnych spowodowanych chlamydiami. Często infekcje te przebiegają bezobjawowo, przez co są trudne do wykrycia i leczenia. U kobiet z niedrożnymi jajowodami jedyną skuteczną metodą leczenia jest zastosowanie zapłodnienia pozaustrojowego i przeniesienia zarodka do jamy macicy. W tej grupie obserwuje się wysoki odsetek powodzenia leczenia.

Płodność kobiety może być także obniżona w przypadku endometriozy. Mechanizm, w jakim schorzenie to wpływa na zdolność do zajścia w ciążę jest wielokierunkowy i w części przypadków jedyną skuteczną formą leczenia może być IVF-ET.

Rodzaje niepłodności u kobiety – niepłodność pierwotna i wtórna

Niepłodność pierwotna to taka, która diagnozowana jest u kobiety, która nigdy przedtem nie była w ciąży.
Natomiast niepłodność wtórną rozpoznaje się jeśli wcześniej kobieta rodziła lub była w ciąży.

Niepłodność Męska

W ostatnich latach coraz bardziej palącym problemem staje się niepłodność męska. Wiąże się to z narastającym rozpowszechnieniem szkodliwych dla rozwoju plemników substancji chemicznych, w tym substancji o budowie zbliżonej do żeńskich hormonów płciowych. Również niekorzystne warunki pracy, prowadzące do okresowego przegrzewania jąder, powodują obniżenie parametrów nasienia. Dotyczy to mężczyzn prowadzących siedzący tryb życia, kierowców i operatorów urządzeń mechanicznych. Jakość nasienia jest również znacznie niższa u palących. Nieco rzadszą przyczyna niepłodności męskiej są powikłania poinfekcyjne, np. po śwince.

Pewną grupę, szczególnie trudno poddającą się leczenie stanowią mężczyźni z drobnymi zaburzeniami genetycznymi, takimi jak np. delecje w zakresie długiego ramienia chromosomu Y.

Na uwagę zasługuje również fakt, że w przypadku niepłodności męskiej jedyną skuteczną metodą leczenia jest zastosowanie metod wspomaganego rozrodu, inseminacji domacicznej gdy jakość nasienia jest nieznacznie niższa oraz ICSI w trudniejszych przypadkach.

Przejdź do następnego działu, w którym dowiesz się jak diagnozować niepłodność.